Page 58 - Demo
P. 58
56Fjal%u00eb ky%u00e7epatogjen%u00ebstrehuess%u00ebmundje infektivetransmetimvektorN%u00eb k%u00ebt%u00eb m%u00ebsim do t%u00eb m%u00ebsojm%u00eb rreth s%u00ebmundjeve infektive dhe m%u00ebnyrave si t%u00eb mbrohemi prej tyre.S%u00ebmundjetS%u00ebmundjet q%u00eb shkaktohen nga mikroorganizmat quhen s%u00ebmundje infektive. Kjo do t%u00eb thot%u00eb se mikroorganizmat mund t%u00eb kalojn%u00eb nga nj%u00ebri trup te tjetri. Mikroorganizmat ndodhen kudo p%u00ebrreth nesh, n%u00eb aj%u00ebr, n%u00eb uj%u00eb dhe n%u00eb tok%u00eb. Disa mikroorganizma mund t%u00eb shkaktojn%u00eb s%u00ebmundje. Mikroorganizmat q%u00eb shkaktojn%u00eb s%u00ebmundje quhen patogjen%u00eb. N%u00eb tabel%u00eb jepen disa shembuj mikroorganizmash.Shikoni figurat. Tregoni si mund t%u00eb p%u00ebrhapen s%u00ebmundjet n%u00eb secil%u00ebn prej tyre. %u00c7far%u00eb duhet t%u00eb b%u00ebjm%u00eb p%u00ebr t%u00eb parandaluar p%u00ebrhapjen e s%u00ebmundjeve?MendoniSi mund t%u00eb mbrohemi nga s%u00ebmundjet infektive? Jepni disa ide.Nj%u00eb person ose kafsh%u00eb e infektuar me nj%u00eb patogjen quhet strehues. Patogjen%u00ebt mund t%u00eb kalojn%u00eb nga nj%u00ebra gjalles%u00eb te tjetra (nga nj%u00ebri strehues te tjetri). Kjo m%u00ebnyr%u00eb kalimi quhet transmetim dhe s%u00ebmundja q%u00eb transmetohet quhet s%u00ebmundje infektive.Patogjen%u00ebt mund t%u00eb hyjn%u00eb n%u00eb trupin e njeriut n%u00eb m%u00ebnyra t%u00eb ndryshme. N%u00eb disa raste, s%u00ebmundja transmetohet nga nj%u00ebri strehues te tjetri n%u00ebp%u00ebrmjet kafsh%u00ebve ose insekteve, t%u00eb cilat n%u00eb k%u00ebt%u00eb rast quhen vektor%u00eb. Disa shembuj tregohen n%u00eb figurat e m%u00ebposhtme: Viruset Bakteret Parazit%u00ebt K%u00ebrpudhatS%u00ebmundje si gripi, COVID-19, fruthi, lija etj., shkaktohen nga viruset.Helmimi nga ushqimet me salmonel%u00eb, antraksi dhe kolera shkaktohen nga bakteret.Tenia, paraziti i malaries etj., shkaktohen nga parazit%u00ebt.Myku i thonjve, i l%u00ebkur%u00ebs dhe i organeve gjenitale shkaktohet nga k%u00ebrpudhat.Si p%u00ebrhapen s%u00ebmundjet?
